Teklif Takip Programı Nedir? Tekliften Siparişe Tek Akış

Teklif takip programı, hazırladığınız her teklifi taslak, gönderildi, revize edildi, kabul edildi ya da reddedildi durumlarıyla tek yerde izleyen ve kabul edilen teklifi yeniden yazmadan bir sipariş kaydına bağlayan yazılımdır. Senitix CRM gibi bir sistemde bu akış, teklifin kendi kaydından başlayıp sipariş, sözleşme ve faturaya kadar aynı kalemlerle devam eder.

Bu tanım basit görünür; asıl fark akışın nerede tıkandığında ortaya çıkar. Teklif e-postada, revizyon geçmişi kafanızda, sipariş ise ayrı bir kayıtta duruyorsa aynı kalemleri iki kez yazarsınız ve hangi sürümün müşteriye gittiğini birkaç ay sonra kimse hatırlamaz. Fırsatın tekliften önceki aşamalarını CRM nedir rehberimizde anlattık; bu yazı teklif açıldıktan sonrasını ele alıyor.

Teklif takip programı ne işe yarar?

Bir teklif, açıldığı andan kapanana kadar beş durumdan geçer. Her durumun bir sahibi ve bir çıktısı vardır:

1. Taslak. Sahibi: satış temsilcisi. Çıktı: ürün kataloğundan satır satır seçilmiş kalemler, miktar ve fiyatlarla hazırlanmış bir teklif.
2. Gönderildi. Sahibi: satış temsilcisi. Çıktı: şablondan üretilmiş, tarih damgalı bir PDF ve gönderim kaydı.
3. Görüntülendi / revize edildi. Sahibi: satış temsilcisi, müşterinin geri bildirimiyle. Çıktı: değişen her kalemin ayrı bir sürüm olarak saklanması.
4. Kabul edildi ya da reddedildi. Sahibi: müşteri, kararı kaydeden ise satış temsilcisi. Çıktı: hangi sürümün kabul edildiğine dair tarihli bir kayıt.
5. Siparişe bağlandı. Sahibi: satış temsilcisi ya da operasyon. Çıktı: kalemleri yeniden yazılmadan açılan bir sipariş kaydı.

Asıl fark, bu beş durumu ayrı bir çizelgede değil teklifin kendi kaydında tutmakla başlar: “Hangi teklif hangi aşamada?” sorusunun yanıtı bir kişinin hafızasında değil, kayıtta durur.

Teklif siparişe nasıl bağlanır?

Kabul edilen teklif sipariş, sözleşme ve faturaya nasıl devam eder?

Teklif kabul edildiğinde asıl zaman kaybı, aynı ürün ve fiyat satırlarını bir sipariş formunda yeniden yazmaktır. Senitix CRM’de kabul edilen teklif, kalemleri değiştirilmeden bir sipariş kaydına dönüşür; teklif isterseniz bir sözleşmeye de devam eder ve sözleşme kalemleri de yeniden yazılmaz. Sipariş ya da sözleşme üzerinden kesilen fatura, ödemeler faturaya işlendikçe tahsilat durumunu gösterir.

Bu akışta neler yok?

Akışı olduğundan geniş göstermemek gerekir. Sipariş kaydı bir stok ya da sevkiyat takip sistemi değildir; teslimatı siz kendi operasyon süreçlerinizde yürütürsünüz. Kabulü sistemde kullanıcı kaydeder, çünkü müşteriden çevrim içi e-imza alınmaz; imzalı bir dosyanız varsa sözleşme kaydına ek olarak yüklersiniz. Senitix’in kendisi e-Fatura ya da e-Arşiv de düzenlemez: Paraşüt ya da Mikro bağlıysa e-belgeler bu bağlantı üzerinden gönderilir, bağlı değilse bu adımı muhasebe ekibiniz kendi programında yürütür.

Teklif revizyonları neden ayrı sürümler olarak saklanmalı?

Bunu yalnızca düzen meselesi olarak görmeyin: Türkiye’de bir teklif, hukuken çoğu zaman bir icaptır (öneri). 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 1-10. maddelerine göre, karşı tarafa yöneltilen ve sözleşmenin esaslı noktalarını içeren bir öneri, kanunda sayılan istisnalar dışında öneren kişiyi bağlar. Kanunun 8. maddesi, önerenin “bağlı olmama hakkını sakladığını” açıkça belirttiği ya da işin niteliğinden bağlanma niyeti olmadığı anlaşıldığı durumlarda önerinin bağlayıcı olmayacağını söyler.

Bunun teklif takibi için pratik iki sonucu vardır. Birincisi, teklife “fiyatlarımız stok durumuna ve şu tarihe kadar geçerlidir” gibi bir kayıt düşmek, önerinin süresiz biçimde sizi bağlamasını önler. İkinci ve asıl önemli sonuç şudur: müşteri hangi sürümü kabul ettiyse bağlayıcı olan odur. Üç revizyon sonra “hangi fiyatı, hangi teslim süresini teklif etmiştik?” sorusuna kesin yanıt verebilmek için her revizyonu ayrı, tarihli bir sürüm olarak saklamanız gerekir. Sürüm geçmişinin bir süs değil, teklif takip programının temel işlevi olmasının nedeni budur.

Teklif onayı ne zaman gerekir?

Her teklifin onaydan geçmesi gerekmez; asıl soru risktir. Senitix CRM’de belirlediğiniz eşiği aşan bir indirim içeren teklif, belirlenmiş onaylayıcılardan geçen bir onay sürecine girer ve varsayılan olarak onaylanmadan “gönderildi” durumuna geçemez. Onay süreci teklife bağlıdır; “her teklif gönderilmeden önce yöneticiye gitsin” gibi genel bir kural değil, yalnızca risk taşıyan tekliflerde devreye giren bir kontrol noktasıdır.

Eşiği belirlerken tek bir yüzdeyle yetinmeyin; çoğu ekip iki ölçütü birlikte kullanır: indirim oranı (örneğin liste fiyatının belirli bir yüzdesinin üzeri) ve teklif tutarı (küçük bir teklifte yüksek indirim, büyük bir teklifte düşük indirim bile ayrı ayrı onay gerektirebilir). Onaylayıcı sayısını da tutarla ilişkilendirin: düşük tutarlı teklifte tek onaylayıcı yeterliyken, yüksek tutarlı bir teklifte satış müdürü ve finans sırayla onaylayabilir.

Excel ya da e-posta ile teklif takibi neden yetersiz kalır?

Üç yöntemi karşılaştırdığınızda fark, teklif sayısı arttıkça büyür:

Örnek: Konya’da bir tarım makineleri firmasında teklif takibi

Aşağıdaki firma ve rakamlar açıklama amaçlı bir kurgudur; gerçek bir firmayı ya da bir Senitix müşterisini anlatmaz. Konya’da tarım makineleri ve yedek parça satan, dördü sahada, üçü iç satışta çalışan on kişilik bir ticaret firması, sezon başında haftada ortalama 35 teklif çıkarır. Teklifler önceden Word’de hazırlanıp e-postayla gönderiliyor, durumu ise satış müdürünün tuttuğu ayrı bir Excel dosyasında izleniyordu.

Sezonun yoğun haftasında iki farklı temsilci, aynı bayiye birbirinden habersiz iki ayrı teklif göndermiş; bayi ikisini karşılaştırıp düşük olanı kabul etmek istemiş. Firma bunun üzerine teklifleri tek bir kayıt sisteminde toplamaya karar verir: her teklif firma ve fırsat kaydına bağlanır, aynı bayiye açık bir teklif varsa ikinci temsilci teklifi oluştururken bunu görür.

Bir sonraki sezonda kabul edilen tekliflerin bir kısmı doğrudan sipariş kaydına dönüşür; sahadaki temsilcinin elle yeniden yazdığı makine modeli, miktar ve fiyat satırları ortadan kalkar. Satış müdürü de hangi bayiye kaç kez fiyat gönderildiğini revizyon geçmişinden ilk kez görebilir. Önceden bu bilgi yalnızca temsilcilerin hafızasındaydı.

Teklif takip programı seçerken nelere dikkat edilmeli?

Bir program seçerken aşağıdaki beş noktayı kontrol edin:

• Durum takibi teklifin kendi kaydında mı tutuluyor, yoksa ayrı bir tabloda mı? İkincisi, ekip büyüdükçe senkron kaybına yol açar.
• Her revizyon ayrı bir sürüm olarak mı saklanıyor, yoksa yalnızca son hâl mi kalıyor? Hukuki ve ticari ihtilaf durumunda ikincisi yetersiz kalır.
• Kabul edilen teklif bir sipariş ya da sözleşmeye kalemleri yeniden yazmadan devam ediyor mu? Bu, en çok zaman kazandıran adımdır.
• Fiyat ya da indirim onayı, belirlenmiş onaylayıcılarla mı kuruluyor, yoksa yalnızca sözlü bir kural mı?
• Ürün kataloğu ve fiyat listesi programın kendi parçası mı, yoksa her teklifte elle mi giriliyor?

Üç yöntem arasındaki fark tek bir teklifte görünmez; onlarca teklifi aynı anda takip ederken ortaya çıkar. Elinizdeki teklif sayısı haftada beşi geçtiği andan itibaren, durumu ve sürümü tek bir kayıtta tutmanın maliyeti, onu kurmamanın maliyetinden düşük hâle gelir.

Teklif takibinde sık yapılan hatalar

• Revizyonu üzerine yazmak. Yeni fiyatı eskisinin üzerine yazan ekip, ihtilaf çıktığında hangi teklifin gönderildiğini kanıtlayamaz.
• Geçerlilik tarihi koymamak. Süresiz bir teklif, aylar sonra eski fiyatla hatırlanıp hukuken de sizi bağlayabilir.
• Kabul kararını yazılı almamak. Sözlü bir “tamam” yeterli değildir; hangi sürümün, ne zaman kabul edildiği kayda geçmelidir.

Teklif hazırlarken yapılan hataların tam listesini teklif hazırlama hataları rehberimizde topladık.

Senitix CRM’de teklif takibi ve tekliften siparişe geçiş

Senitix CRM’in Teklifler modülünde teklif ürün kataloğundan hazırlanır, her revizyon ayrı bir sürüm olarak saklanır ve şablondan üretilen bir PDF olarak gönderilir. Kabul edilen teklif, kalemleri yeniden yazılmadan siparişe ve sözleşmeye devam eder; fatura sipariş ya da sözleşmeden oluşturulur, her tahsilat da faturanın üzerine işlenir. Belirlediğiniz eşiği aşan indirimli teklifler, belirlenmiş onaylayıcılardan geçen bir onay sürecine girer.

Ürün kataloğunu ve fiyat listelerini teklif hazırlamaya geçmeden önce kurabilirsiniz; teklif kalemleri buradan seçilir. Teklifin fırsatla, kişiyle ve firmayla nasıl bir arada göründüğünü satış takip programı rehberimizde anlattık.

Plan ayrıntıları Senitix CRM fiyatlandırma sayfasında.

Sık sorulan sorular

Teklif nasıl takip edilir, hangi durumlar izlenir?

Bir teklif genellikle taslak, gönderildi, görüntülendi, revize edildi, kabul edildi ve reddedildi durumlarından geçer; her revizyon kendi tarihiyle ayrı bir sürüm olarak saklanır. Bu durumları teklifin kendi kaydında tutmak, hangi teklifin hangi aşamada olduğunu e-posta zincirlerini karıştırmadan, tek bakışta görmenizi sağlar.

Teklif programı ne işe yarar, Excel’den farkı nedir?

Excel tek bir kişinin güncellediği statik bir tablodur; kim, neyi, ne zaman değiştirdi sorusu satırların arasında kaybolur. Teklif programı ise durumu, revizyon geçmişini ve mümkünse sipariş bağlantısını aynı kayıtta, ekibin tamamına açık biçimde tutar. Fark tek bir teklifte görünmez; teklif sayısı ve ekip büyüdükçe daha belirgin hâle gelir.

Teklif kabul edildikten sonra sipariş otomatik mi açılır?

Hayır, otomatik açılmaz; kabul edilen teklifi sipariş kaydına dönüştürme adımını yetkili kişi başlatır. Kolaylaşan kısım, kalemleri yeniden yazmanızın gerekmemesidir: ürün, miktar ve fiyat tekliften aynen taşınır. Aynı teklif isterseniz bir sözleşmeye de yine kalemler yeniden yazılmadan devam edebilir.

Teklifte kaç revizyon yapılabilir, eski sürüm silinir mi?

Revizyon sayısında sabit bir sınır yoktur; her revizyon ayrı bir sürüm olarak saklanır ve eski sürüm silinmez. Bu, hangi fiyatın hangi tarihte teklif edildiğini kanıtlamanız gerektiğinde önem kazanır. Türk Borçlar Kanunu’na göre müşterinin kabul ettiği sürüm sizi bağladığı için, hangi sürümün gönderildiğini gösterebilmek yalnızca düzen değil, hukuki bir ihtiyaçtır.